نوزده ساختمان شگفت انگیز جهان با پنجره های رنگی

استفاده از پنجره ها و شیشه های رنگی در ساخت بناها، از قرون وسطی شروع شده و تا به امروز معماران و طراحان بسیاری را مجذوب و شیفته خود نموده است. در چنین بناهایی معمولا از شیشه های رنگی در سقف بناها و پنجره ها استفاده شده و عموما کاربری آن ها به عنوان مکان هایی مذهبی، همچون کلیساها و مساجد بوده است. البته از قرن نوزدهم بسیاری از این مکان ها، با کاربری های غیر مذهبی نیز ساخته شده اند که شامل خانه ها، هتل ها، بناهای فرهنگی و فضاهای عمومی بوده اند، و از شیشه های رنگی در پنجره ها، سقف و درهای این ساختمان ها استفاده شده است.

در این مطلب نگاهی انداخته ایم به این بناها و از کلیسای گوتیک پاریس، تا هتلی در مکزیکوسیتی را مورد بررسی قرار داده ایم تا زیباترین ساختمان هایی که در ساخت پنجره هایشان از شیشه های رنگی استفاده شده است و شامل آثاری از معماران مطرحی همچون فیلیپ جانسون، اسکار نیمایر، و آنتونی گادی می شود را معرفی کرده ایم.

 

۱.کلیسای جامع برازیلیا، برزیل

این کلیسا که توسط اسکار نیمایر در سال ۱۹۹۰ بنا شده است، دارای طرح های رنگی شیشه ای با طراحی هنرمندی به نام ماریان پرتی است. پنجره های رنگی و سقف این بنا از حدود ۲۰۰۰ متر مربع شیشه به رنگ های آبی، سبز، سفید و قهوه ای ساخته شده است و طرحی موج وار دارد.

۲.کلیسای جامع آخن، آلمان

این بنا که به عنوان مرکز میراث جهانی یونسکو ثبت شده است، در سال ۷۹۶ میلادی در زمان امپراطوری شارلمانی ساخته شد و در دوره قرون وسطی توسعه پیدا کرد. بر فراز محراب گوتیک این کلیسا، پنجره هایی به بلندی ۲۵ متر ساخته شده است که از شیشه های رنگی تشکیل یافته اند. بعد از آنکه در خلال جنگ جهانی دوم شیشه های اصلی و پنجره های اولیه این بنا دچار آسیب شد، بوسیله والتر بنر و آنتون وندلینگ مورد بازسازی قرار گرفتند.

 

۳.کلیسای سنت جوزف، لو آور، فرانسه

معماری این کلیسا که به سبک نئو گوتیک طراحی شده است، در سال ۱۹۵۰ میلادی در شهر بندری لو آور فرانسه انجام گرفته است. این بنا به یاد ۵۰۰۰ شهروند این شهر که در جنگ جهانی دوم و پس از ویرانی کامل شهر، کشته شدند، ساخته شده است. پس از این ویرانی معماری به نام آگوست پرت، برای بازسازی و طراحی مجدد بنای مربوط به کلیسا انتخاب شد. وی در ساخت مناره مخروطی کلیسای سنت جوزف، که ۱۰۶ متر طول دارد، از پنجره هایی با شیشه های رنگی استفاده نموده است.

 

۴.کلیسای سنت شاپل پاریس، فرانسه

این کلیسا در قرن سیزدهم میلادی به دستور لویی یازدهم، پادشاه فرانسه ساخته شده است. بنای کلیسای سنت شاپل روی جزیره ایل دولاسیته و با شبستانی شامل ۱۵ ردیف از پنجره هایی با شیشه های رنگی ساخته شده و با بیش از هزار شمایل از شخصیت های انجیلی مزین گشته است. اخیرا با هزینه ای بالغ بر ۱۰ میلیون دلار، این پنجره ها و شیشه های رنگی مورد مرمت قرار گرفتند و در خلال این پروژه، تمامی پنجره ها جدا شده و بوسیله لیزر پاکسازی و تمیز شدند.

 

۵.میدان شکرگزاری، دالاس، تگزاس

در سال ۱۹۷۷، فیلیپ جانسون،  کلیسایی را در محوطه ای از یک پارک عمومی در مرکز شهر دالاس طراحی و بنا نمود، که ساختمان آن به شکل مارپیچی ظریف و منظم ساخته شده است. تاج این بنا از مجموعه ای از پنجره ها و شیشه های رنگی با شکل مارپیچ ساخته شده است که به نام پنجره شکوه نامگذاری شده است. این پنجره ها شامل ۷۳ پنل با شیشه های رنگی هستند که توسط هنرمندی فرانسوی به نام گابریل لوآر ساخته شده اند.

 

۶.کلیسای جامع متروپولیتن سنت سباستین، ریودوژانیرو، برزیل

برای گرما بخشیدن به محیط خشک و سرد فضای مذهبی این کلیسا، چهار ردیف پنجره خطی و صاف با شیشه های رنگی به کار گرفته شده است که تا سقف کلیسا امتداد پیدا کرده اند و ۶۱ متر طول دارند. به این ترتیب بنای کندویی شکل کلیسای جامع متروپولیتن سنت سباستین که در سال ۱۹۷۶ ساخته شده ، با این پنجره ها و شیشه های رنگیشان تزئین گشته است. فضای داخلی این کلیسا که توسط ادگار فونسکا طراحی شده است، گنجایش حضور ۲۰۰۰۰ نفر بازدید کننده را دارد و در فضای زیرین این بنا، موزه دوآرته ساکرا قرار گرفته است.

 

۷.مرکز فرهنگی شیکاگو، ایالات متحده آمریکا

گنبد ساختمان مرکز فرهنگی شیکاگو که بوسیله لوئیس کافورت تیفانی ساخته شده است و حدود ۱۱.۵ متر قطر دارد، بزرگترین گنبد شیشه ای در جهان است. این گنبد شیشه ای شامل قاب پنجره ای از جنس چدن است که ۳۰,۰۰۰ قطعه شیشه ای رنگی با ابعاد نسبتا کوچک را در خود نگاه داشته است. این گنبد در سال ۱۸۹۷ و دقیقا زمانی که این بنا به عنوان اولین کتابخانه عمومی شهر شیکاگو افتتاح شد، ساخته شده است. گنبد مرکز فرهنگی شیکاگو در سال ۲۰۰۸ با دقت بسیار بالایی مورد مرمت قرار گرفت، و اکنون با نور حاصل از چراغ های تعبیه شده در اطراف آن، روشن می شود.

۸.مسجد نصیرالملک، شیراز، ایران

مسجد نصیرالملک شیراز که در انتهای قرن نوزدهم میلادی ساخته شده است، مسجدی با نمای چند رنگ است که با پنجره هایی با شیشه های رنگی، کاشی های چند رنگ و پرنقش و نگار، ستون هایی حکاکی شده، و فرش هایی چشم نواز و زیبا، به روشنی می درخشد. با توجه به موقعیت جغرافیایی که این مسجد در آن واقع شده است، نور آفتاب با تابیدن به پنجره های آن، جلوه ای رنگارنگ در فضای داخلی مسجد ایجاد می کند. به دلیل استفاده از تیرهای چوبی انعطاف پذیر در اسکلت دیوارهای بنای این مسجد، خوشبختانه زمین لرزه های متعددی که در طی سال ها اتفاق افتاده است، روی آن اثری نگذاشته اند.

 

۹.کلیسای کینگ کالج، کمبریج، انگلستان

در سال ۱۴۴۶، هنری ششم، پادشاه انگلستان، سنگ بنای ابتدایی این کلیسای شگفت انگیز انگلیسی را که به سبک گوتیک ساخته شده است، بنیان نهاد. این کلیسا دارای بزرگترین طاق بادبزنی در جهان است. ۲۶ ردیف قاب پنجره با شیشه های رنگی، حدود یک قرن بعد از ساخت بنای این کلیسا، و در زمان حکمرانی هنری هشتم، به معماری آن اضافه شد. در آن دوره، پس از جدایی پیروان مسیحیت در انگلستان از مرکز مسیحیت در روم، این کلیسا به عنوان مقر اصلی مسیحیت در سرزمین انگلستان نقش ایفا کرد.

 

۱۰.کلیسای ساگرادا فامیلیا، بارسلونا، اسپانیا

احتمالا مشهورترین و چشمگیرترین اثر معمار مشهور، آنتونی گادی، این کلیسای جامع مدرن کاتالان باشد که در شهر بارسلونا واقع شده است و می توان آسمان شهر را از میان پنجره های سقف آن که با شیشه های رنگی و با طرح های آبستره همچون رنگین کمانی شیشه ای می ماند، مشاهده کرد. در حالی که ساخت این بنا در سال ۱۸۸۲ آغاز شد، گادی هیچگاه نصب پنجره های آن را به چشم ندید، اما دستورالعمل های او که آن ها را مطابق با میل خودش طرح کرده بود، برای ساخت این پنجره ها، پس از او باقی ماند. ساخت این بنا که تاکنون نیمه تمام مانده است، توسط جوردی فائولی پیگیری می شود. این معمار برجسته اخیرا اعلام کرده است که ساختمان ساگرادا فامیلیا سرانجام در سال ۲۰۲۶، و سالها پس از مرگ گادی، تکمیل خواهد شد.

 

۱۱.گالریز لافایت، پاریس، فرانسه

این بنا یکی از معروف ترین مراکز خرید فرانسه است، که به عنوان بازاری لوکس شناخته می شود. این مرکز خرید در محله نهم پاریس قرار گرفته و در سال ۱۹۱۲ ساخته شده است. مهم ترین ویژگی بنای گالریز لافایت، گنبد مرتفع ۴۳ متری آن است که به سبک گنبدهای نئو بیزانسی ساخته شده است. این گنبد عظیم با قاب های پنجره ای، توسط شیشه ساز فرانسوی، ژاک گروبر طراحی شده است تا نور درخشان آفتاب را به فضای بزرگ بازار هدایت نماید. این مرکز خرید به طور سالیانه در صنعت مد و پوشاک، ۱.۵ میلیارد دلار گردش مالی دارد.

 

۱۲.گرند هتل مکزیکوسیتی، مکزیک

ساختمان فروشگاهی که در سال ۱۸۹۹ در مکزیکوسیتی ساخته شده بود و بواسطه سقف بلند لابی آن با شیشه های رنگی مشهور شده بود، از زمان المپیک ۱۹۶۸ در این شهر، به عنوان هتلی لوکس مورد استفاده قرار گرفته است. طراحی سقف این هتل یادآور میراث باستانی آمریکای میانه است و با رنگ هایی متنوع همراه با طیفی از طلایی و فیروزه ای، توسط هنرمند فرانسوی، ژاک گروبر اجرا شده است و یک چلچراغ بزرگ به سبک دوران لویی پانزدهم نیز از این سقف آویزان است.

 

۱۳.گالری ملی ویکتوریا، ملبورن، استرالیا

این گالری هنری بزرگ، توسط دولت استرالیا، و با طراحی روی گراندز به عنوان معمار این بنا، ساخته شده و در ماه آگوست ۱۹۶۸ افتتاح شده است. در همان زمان، سقف شیشه ای و رنگی سالن اصلی این ساختمان، در طول پنج سال توسط هنرمند استرالیایی، لئونارد فرنچ، طراحی شد که بزرگ ترین سقف شیشه ای در جهان به شمار می رود و متشکل از قاب های پنجره ای است که در کشورهای بلژیک و فرانسه ساخته شده اند.

۱۴.کلیسای یورک مینیستر، یورک، انگلستان

کلیسای یورک مینیستر یکی از بزرگ ترین کلیساهای سبک گوتیک در شمال اروپا است که شامل مجموعه ای از پنجره ها با شیشه های رنگی است. این پنجره ها در زمره نخستین پنجره ها با شیشه رنگی در معماری بناها محسوب می شوند. شیشه های پنجره های کلیسای یورک، اشکالی هندسی و منظم دارند و در قرن سیزدهم ساخته شده اند. این پنجره های باشکوه در زیر طاقی بزرگ مربوط به سال های قرون وسطی که توسط توماس بکت طراحی شده است، نصب شده اند که با طرح های مذهبی کهن و همراه با شمایل های مختلف مذهبی جلوه گر شده اند.

 

۱۵.کلیسای نوتردام، پاریس، فرانسه

صرف نظر از شهرت جهانی کلیسای نوتردام پاریس به خاطر معماری گوتیک آن، این کلیسا دارای پنجره های حیرت انگیز با شیشه های رنگی منحصربفردی است. یکی از پنجره های این کلیسا که در تصویر به چشم می خورد، پنجره ساوت رز است که به عنوان هدیه ای از لویی نهم، پادشاه فرانسه، به درگاه کلیسا ساخته شده است و توسط ژان دوشلس و پیر دومونتریل طراحی و در سال ۱۲۶۰ میلادی نصب شده است. این پنجره دایره ای حدود ۱۳ متر قطر دارد و شامل ۸۴ قطعه شیشه ای رنگی در چهار بخش دایره ای است. پنجره مذکور به عنوان قرینه پنجره دیگری با همین شکل در ضلع شمالی کلیسا است، که حدود یک دهه پیش از این پنجره ساخته شده است.

 

۱۶.قصر موسیقی کاتالان، بارسلونا، اسپانیا

این بنا که توسط معمار سبک نوین کاتالان، لوئیز دومنک مونتانر در سال ۱۹۰۸ ساخته شده است، شامل سالن کنسرت بزرگی است که با سقفی شیشه ای و رنگی به صورت سه بعدی و به شکل خورشید ساخته شده است. قاب پنجره ای سقف این سالن که شیشه های رنگی آن را در برگرفته است، از جنس استیل می باشد. بنای قصر موسیقی کاتالان در فهرست میراث فرهنگی جهانی یونسکو در سال ۱۹۹۷ به ثبت رسیده است. در این سالن موسیقی، آثار هنری دیگری نیز به چشم می خورد که از جمله می توان به تندیس های نیم تنه آنسلم کلاوه (سیاستمدار کاتالانی) و بتهوون اشاره کرد که در اطراف استیج قرار گرفته اند.

۱۷.کلیسای باسیلیکا، جنوا، ایتالیا

هنگامی که هنرمندان مختلف برای بنا کردن این کلیسا گرد هم جمع می شدند، باسیلیکا دلا سانتیسیما آنونزیاتا، که فردی سخاوتمند بود، تصمیم گرفت برترین نفرات را از میان هنرمندان سبک باروک در قرن هفدهم میلادی برگزیند. این کلیسا همراه با پنجره های رنگی بی نظیرش در خلال جنگ جهانی دوم به شدت آسیب دید و بعد از آن مورد بازسازی و مرمت قرار گرفت.

۱۸.کلیسای جامع سالزبورگ، اتریش

این کلیسا توسط معمار بزرگ ایتالیایی، سانتینو سولاری در شهر سالزبورگ اتریش ساخته شده است. سالزبورگ شهری است که پر از آثار بی نظیر و دیدنی معماری است. این کلیسا نیز که در قرن هفدهم میلادی بنا شده است، از جمله این آثار به شمار می رود و محلی است که ولفگانگ آمادئوس موتزارت در آن تعمید شده است.

 

۱۹.مِلک اَبی، اتریش

بنای ملک ابی که در قرن هفدهم ساخته شده است و دارای پنجره های رنگی متعددی است، با نقاشی های هنرمند سبک باروک، یوهان میشاییل روتمایر، روی سقف آن تکمیل شده است. ملک ابی در کشور اتریش، روی صخره ای بزرگ و رو به رودخانه دانوب بنا شده است.