برای طراحی موقعیت پنجره ها به چه نکاتی توجه کنیم-بخش اول

تکنولوژی های پیشرفته ساخت پنجره ها، امروزه تاثیر زیادی روی راحتی استفاده از آنها و عملکردشان در حفظ و کاهش مصرف انرژی داشته است. البته تاثیراتی که پیشرفت های انقلابی پنجره های امروزی روی بهبود کارایی آنها داشته اند، بسیار مهم تر و بزرگ تر از چیزی است که تصور می کنیم. در واقع فناوری های نوین به کار رفته در ساخت شیشه ها، اثرات فراوانی در بهبود میزان عایق بندی و حفظ انرژی تابشی خورشید توسط این پنجره ها داشته اند، و نتیجتا این شاخص ها، تبدیل به عوامل مهمی در طراحی خانه ها شده اند.

روش های مختلف و دستورالعمل های مفصلی در طراحی و ساخت پنجره ها، برای کاهش اتلاف و تبادل انرژی از طریق آنها وجود دارد. دلیل شکل گیری این دستورالعمل ها و ضوابط این است که از دید تجربی در طول سال ها، همیشه پنجره ها به عنوان ضعیف ترین بخش ارتباط دهنده میان فضای داخلی ساختمان ها با فضای بیرونی و خارجی شناخته شده اند. راه حل های اولیه و مرسوم برای این مسئله، شامل مواردی همچون جای گیری پنجره ها در ساختمان، نحوه و کیفیت نصب شیشه ها در قاب پنجره ها، و نوع پوشش آنها می شده است. اما تکنولوژی های کنونی بسیاری از محدودیت های موجود در این ضوابط و روش ها را به چالش کشیده اند.

پنجره ها از جمله اجزای پرکاربرد و مهم خانه ها هستند. پنجره ها بر زیبایی خانه اثر می گذارند، برای بهره گیری از مناظر خارجی، تهویه هوا، و استفاده از نور طبیعی به کار برده می شوند، و تاثیر بسیار زیادی بر مصرف انرژی، جلوگیری از اتلاف آن، و کاهش هزینه ها دارند. سازندگان پنجره ها بایستی ضخامت و جنس شیشه ها را به گونه ای طراحی کنند که تبادل دمایی در تابستان به خوبی انجام شود، و انرژی تابشی خورشید نیز در زمستان به طور مطلوب حفظ شود. جانمایی پنجره ها و ابعاد آنها در ظاهر خارجی خانه تاثیر گذار هستند و در عین حال بر شاخصه های استاتیک آنها نیز اثر می گذارند. در طراحی پنجره ها، ویژگی هایی همچون ایجاد فضای لازم برای فراهم نمودن نور طبیعی در خانه و دسترسی به چشم اندازهای مشخص بیرونی مورد توجه قرار می گیرد. این ویژگی های معماری با نوع طراحی ساختمان نیز مرتبط هستند.

برای توسعه و تدوین ضوابط و دستوالعمل های لازم در ساخت و نصب پنجره های ساختمان، که شاخص هایی همچون ابعاد، محل قرارگیری آنها و دیگر ویژگی های طراحی را شامل می شود، لازم است که به اصلی ترین اهدافی که بر مبنای آنها طراحی پنجره ها صورت می گیرد، توجه شود. این اهداف سه مورد هستند که آنها را در ادامه تشریح و بررسی می نماییم. این هدف های سه گانه پایه ای ترین ویژگی های کاربردی و پنجره ها را شامل می شوند که فناوری های جدید نیز به آنها پرداخته اند.

  1. ایجاد دسترسی به مناظر بیرونی

پنجره ها میان محیط طبیعی پیرامون ساختمان و فضای داخلی آن ارتباط برقرار می کنند. در واقع می توان با نظر انداختن به بیرون از ساختمان از طریق پنجره ها، حجم زیادی از اطلاعات را از فضای بیرونی کسب کرد. این اطلاعات می تواند شامل وضعیت آب و هوا، درک محیط و تشخیص موقعیت مکانی، و رفت و آمد سایر افراد باشد. مناظر جالب و بسیار زیبایی همچون، منظره ای از اقیانوس، دریاچه، درختان سرسبز یا کوهستان ها، که در طول روز و با نورهای مختلفی که بر آنها تابیده می شود جلوه های چشم نوازی پیدا می کنند، می توانند از لحاظ ذهنی آرامش بخش و در عین حال مهیج و انگیزه بخش باشند. با تماشای این مناظر یا منظره های مشابه، می توان احساس خوبی نسبت به موقعیت مکانی یا محیط پیرامونی ساختمان، در داخل خانه ایجاد کرد.

– راهنمای ایجاد دسترسی به مناظر بیرونی

  • موقعیت و ابعاد پنجره ها را به گونه ای انتخاب کنید که از مزیت های مناظرجالب و جذاب بیرون از خانه بهره گیرید و حداکثر ارتباط را میان فضای داخلی و محیط بیرون برقرار نمایید.
  • اگر مناظر بیرونی در دسترس نیستند، سعی کنید در محوطه اطراف ساختمان یا حیاط، مناظر زیبا و دلخواهتان را خودتان ایجاد کنید.
  • جانمایی پنجره ها و انتخاب ابعاد آنها را به نحوی انجام دهید که بتوانید ویژگی های جذاب محیط اطراف خانه را در قاب این پنجره ها جای دهید و مناظر غیردلخواهتان را از نظرها پنهان کنید.
  • محل قرار گیری پنجره ها باید به شکلی باشند که بر محوطه بازی کودکان یا به محل ورودی ساختمان دید داشته باشید.
  • موقعیت پنجره ها و طراحی آنها بایستی به گونه ای باشد که به حفظ حریم شخصی آسیبی وارد نکند.
  • سعی کنید از سایه بان ها، پرده ها و دیگر پوشش ها، در صورت نیاز برای حفظ حریم شخصی خود استفاده کنید.

– ارتباط میان فضای داخلی و خارجی

استفاده از یک یا چند پنجره بزرگ، به جای پنجره های کوچک، می تواند ارتباط بصری بسیار قوی و ایده آلی میان فضای داخلی خانه و محیط خارج از خانه برقرار کند. پنجره های بزرگ سرتاسری، برایتان امکان استفاده از مناظر بیرونی را بدون هیچ محدودیتی که پنجره های کوچک ایجاد می کنند، فراهم می نمایند. درهای شیشه ای کشویی، حتی می توانند با وجود شیشه های بزرگی که از کف تا سقف اتاق طول دارند و به اندازه دیواری کامل هستند، فضای بازتری را براتان ایجاد نمایند. علاوه بر این، می توان اتاق های آفتاب گیری را طراحی کرد که در آنها دو یا سه دیوار از اتاق (و گاهی حتی سقف اتاق)، کاملا شیشه ای ساخته می شوند،  به این ترتیب فضایی فراهم می شود که می توان آن را کاملا بخشی از محیط بیرون از خانه دانست.

– استفاده از پنجره ها به منظور مراقبت و امنیت

علاوه بر اینکه پنجره ها امکان دسترسی به مناظر پیرامونی ساختمان را فراهم می کنند، می توانند امکان برقراری ارتباط فضای بیرون از خانه را با محیط داخلی ایجاد نمایند. از طریق پنجره ها می توانید ببینید که چه کسی به محوطه خانه نزدیک می شود، یا همسایگانتان در خانه هایشان حضور دارند یا خیر، و یا زمانی که بچه هایتان از مدرسه می رسند متوجه رسیدنشان شوید. پدر و مادرها معمولا از طریق پنجره ها، بازی کردن بچه هایشان را در محوطه خانه کنترل می کنند و مراقبشان هستند. با استفاده از پنجره آشپزخانه هم می توانید در هنگام آشپزی، حیاط پشتی خانه یا محوطه اطراف را زیر نظر داشته باشید. این پنجره ها معمولا جزء جدا نشدنی ساختمان های امروزی هستند.

– حفظ حریم شخصی

قطعا هر پنجره ای باید به اندازه کافی تامین کننده حریم شخصی ساکنان خانه باشد. در واقع می توان پنجره ها را اصلی ترین فیلتر موجود میان محیط شخصی ما با محیط عمومی بیرون از خانه دانست. موقعیت قرارگیری پنجره ها می تواند به تنهایی بسیاری از مسائل مربوط به حفظ حریم شخصی شما را حل کند. پنجره های کوچک یا پنجره هایی که در ارتفاع بالای دیوار قرار می گیرند، هم برای این موارد مناسب هستند. این پنجره ها نمایش محیط داخلی را محدود می کنند، اما منظره خارج از خانه می تواند از داخل دیده شود.

شیشه های رفلکس و آینه ای تا حدی می توانند حریم شخصی شما را تقویت کنند، اما میزان رفلکس بودن این شیشه ها به میزان نور داخل و خارج خانه بستگی دارد. اگر فضای بیرون روشن باشد، و محیط داخل خانه تاریک تر از بیرون باشد، استفاده از این شیشه ها موثر است. اما در هنگام شب، زمانی که نسبت روشنایی داخل و خارج خانه معکوس می شود، شیشه های آینه ای دیگر محافظ خوبی برای حریم شخصی داخل خانه نیستند. شیشه های مات، آجدار، رنگی و همچنین پوشش پنجره ها می توانند به طور کامل دید خارجی را نسبت به فضای داخل خانه مختل کنند و در عین حال نور طبیعی روز را هم به داخل هدایت نمایند، اما از دیده شدن مناظر بیرونی از داخل خانه هم جلوگیری می کنند. پرده ها و کرکره ها کنترل بسیار بهتری را برای ساکنان خانه فراهم می کنند و معمولا استفاده از آنها، بهترین و مرسوم ترین روشی است که تمام افراد برای حفظ حریم شخصی خانه هایشان به میزان دلخواه برمی گزینند.

پس از نوآوری هایی که در فرایند تحقیق و توسعه پنجره ها اتفاق افتاده است، در حال حاضر تکنولوژی پنجره های قابل تعویض، در دسترس همگان قرار گرفته است. اساسا دو نوع پنجره قابل تعویض وجود دارد. یکی از انواع آنها شیشه های شفافی هستند که مستقیما در مقابل شاخص های محیطی همچون شدت تابش نور، یا میزان دما واکنش نشان می دهند، و نوع دیگر، شیشه هایی هستند که می توانند در مقابل متغیرهایی چون وضعیت دلخواه ساکنان خانه، یا کارکرد سیستم های گرم کننده و خنک کننده، مستقیما کنترل شوند و قابل تنظیم باشند. این شیشه های شفاف که با نام پنجره های هوشمند نیز شناخته می شوند معمولا از جنس فوتوکرومیک و ترموکرومیک هستند. نوع دوم که شیشه های قابل تنظیم می باشند، دارای کریستال مایع، مواد فوتوکرومیک، و ذرات معلق می باشند.

 

این مطلب ادامه دارد….